Swap ya da Türkçesiyle takas alanı “suspend to disk” yaparken verinin o bölüme yazılmasını sağlar ve grub’da resume= seçeneği varsa, bir sonraki açılışta o veriyi tekrar yükleyerek kaldığınız yerden devam etmenizi mümkün kılar. Suspend to ram kullandığınızda ise anlık veri ram üzerine yazılır ve verinin kullanılabilir olması için ufak bir miktar güç kullanılır (suspend to ram yaptığınızda dizüstü bilgisayarınızın güç lambasının yanıp sönmesinin esprisi budur). Böylece bilgisayarınızı tekrar açtığınızda ram üzerindeki veri tekrar kullanılabilir duruma gelir. Eğer bu güç kullanılmaz ise suspend to ram anlamsız kalır; zira güç tamamen kapalı iken ram üzerinde veri saklamanın mümkünatı yoktur.

Takas alanı (swap) disk bölümü olarak kullanılırken herhangi bir ekstra işleme gerek yok haliyle; ancak takas alanı için dosya kullanıyorsanız, biraz detaya ihtiyaç var. Haydi başlayalım:
Ama başlamadan önce mevcut takas alanını devredışı bırakmakta fayda var:

swapoff -a

Öncelikle takas alanı için bir dosya oluşturalım. Çekirdek dokümantasyonundan edindiğim bilgiye göre suspend için ram = swap gibi bir değere gerek yok, çekirdek suspend ve resume için maksimum 512M veri işlemekte ve kullanmakta, bu yüzden 512M yeterli. Ben örnekte 512M’lik bir swap dosyası oluşturacağım:

dd if=/dev/zero of=/mnt/swapfile bs=1M count=512

Böylelikle /mnt/swapfile adı altında 512Mb’lık bir dosya oluşturduk. Bu dosyayı swap haline getirmek için:

mkswap /mnt/swapfile
swapon /mnt/swapfile

Böylece 3 komutta swap dosyası oluşturup, swap olarak tanıtıp, sisteme bağladık. Gelelim resume= için swap dosyasını nasıl kullanacağımıza. Takas alanından devam yani resume işlemi için grub’da kernel satırına resume= eklemek gerekir. Eğer takas alanı bir disk “bölümü” ise, resume=/dev/sdX eklemek yeterlidir. (X yerine bölüm ID’si yazacaksınız elbette )

Ancak takas alanı bir “dosya” olduğunda sadece resume= yetmemektedir. O satır ile birlikte bir resume_offset= değeri girerek takas alanımızın bir “dosya” olduğunu belirtmemiz gerekir.

Başarıyla bir takas alanı oluşturduktan sonra bu takas alanını fstab’da tanımlamak, açılışta bu dosyanın takas alanı olarak tanıtılmasını sağlayacaktır. /etc/fstab dosyasına şu satırı ekleyebilirsiniz:

/mnt/swapfile none swap sw 0 0

Buraya kadarki işlemler swap dosyası nasıl oluşturulur sorusunu anlatmaya yönelikti. Şimdi ise bu swap dosyasının suspend to disk işlemi için nasıl kullanılacağını anlatayım. Bu işlemi gerçekleştirmek için bize resume_offset değeri gerekiyor. resume_offset’i öğrenmek çok kolay:
sudo filefrag -v /mnt/swapfile
komutunu vererek, dosya yapısını inceleyebilirsiniz. Çıktısı şuna benzer olacaktır:


Checking /mnt/swapfile
Filesystem type is: ef53
Filesystem cylinder groups is approximately 314
File is stored in extents format
Blocksize of file /mnt/swapfile is 4096
File size of /mnt/swapfile is 1598029824 (390144 blocks)
First block: 919552
Last block: 1381375
Discontinuity: Block 2048 is at 923648 (was 921599)
Discontinuity: Block 102400 is at 1026048 (was 1023999)
Discontinuity: Block 124928 is at 1116160 (was 1048575)
/mnt/swapfile: 4 extents found


Eğer yukarıdaki çıktıyı alamıyorsanız, e2fsprogs’un yeni sürümünden kaynaklanıyor, çıktı yapısı değişmiş vaziyette zira:
sudo filefrag -v /swap/dosyası
Örnek:

Filesystem type is: ef53
File size of /mnt/swapfile is 1598029824 (390144 blocks, blocksize 4096)
ext logical physical expected length flags
0 0 919552 2048
1 2048 923648 921599 32768
2 34816 956416 32768
3 67584 989184 32768
4 100352 1021952 2048
5 102400 1026048 1023999 22528
6 124928 1116160 1048575 32768
7 157696 1148928 32768
8 190464 1181696 32768
9 223232 1214464 32768
10 256000 1247232 32768
11 288768 1280000 32768
12 321536 1312768 32768
13 354304 1345536 32768
14 387072 1378304 3072 eof
/mnt/swapfile: 4 extents found

Örnekte de belirttiğim gibi, ilk satırdaki physical değerini almanız yeterlidir.

First block değerini özellikle koyu yazdım, çünkü resume_offset için kullanılacak değer First Block değeridir.

Örneğe göre, benim kullanmam gereken resume_offset değeri 919552. Ayrıca /mnt bölümüm de /dev/sda1 içerisinde. Takas dosyasını kök dizininin bağlı olduğu bölümden farklı bir disk bölümünde tutacaksanız, resume= için o disk bölümünü tanımlamayı unutmayın, resume_offset değişmeyecektir.

Sonuç olarak /boot/grub/menu.lst dosyam şöyle şekillendi:

# (0) Arch Linux
title Arch Linux [/boot/vmlinuz26]
root (hd0,0)
kernel /boot/vmlinuz26 root=/dev/sda1 ro quiet resume=/dev/sda1 resume_offset=919552
initrd /boot/kernel26.img


Bu swap dosyası kullananlar için bir örnek idi. Eğer siz swap için “bölüm” kullanıyorsanız ve farzedelim ki o bölüm /dev/sda4 ise, örnek bir menu.lst şöyledir:

# (0) Arch Linux
title Arch Linux [/boot/vmlinuz26]
root (hd0,0)
kernel /boot/vmlinuz26 root=/dev/sda1 ro quiet resume=/dev/sda4
initrd /boot/kernel26.img


Unutmayın, swap “dosyanız” hangi disk bölümünde ise, resume= için o bölümü kullanmalısınız. Bende swap dosyası sda1 altında olduğu için, resume=/dev/sda1 kullandım.

Gelelim bu sorunu nasıl çözeriz:
/usr/lib/python2.6/site-packages/trac/web/main.py (path değişik olabilir sizde haliyle) dosyasında şu satırı bulun, 0.11.3 içerisinde 332. satır sanırım:

environ['SCRIPT_NAME'] = script_url[:-len(path_info)]

O satırın altına şu 3 satırı ekleyin:

    if os.getenv("TRAC_LIGHTTPD_ROOT_WORKAROUND"):
       environ['PATH_INFO'] = environ['SCRIPT_NAME'] + environ['PATH_INFO']
       environ['SCRIPT_NAME'] = os.getenv('TRAC_LIGHTTPD_ROOT_WORKAROUND')

Tabii python olduğu girintilemeye (indent) dikkat etmeyi unutmayın.

Bunu da hallettikten sonra, lighttpd’nin yapılandırma dosyasında, bin-environment altına,
"TRAC_LIGHTTPD_ROOT_WORKAROUND" => "/" satırını ekleyin.

Örnek bir yapılandırma dosyası da şu şekilde:

$HTTP["host"] == "trac.domain.com" {
    server.document-root = "/path/to/documentroot" 
    alias.url            = (
        "/chrome/common/" => "/usr/lib/python2.6/site-packages/trac/htdocs/",
 )
        fastcgi.server    = (
            "/" => (
                (
                    "bin-path"        => "/usr/share/trac/trac.fcgi",
                    "socket"          => "/tmp/trac.sock",
                    "check-local"     => "disable",
                    "disable-time"    => 1,
                    "min-procs"       => 1,
                    "max-procs"       => 1,
                    "bin-environment" => (
                        "TRAC_ENV_PARENT_DIR" => "/path/to/top/level/of/trac/projects",
                        "TRAC_LIGHTTPD_ROOT_WORKAROUND" => "/"  
                    ),
                ),
            ),
        )
# Use same htpasswd file for all projects
auth.backend = "htpasswd"
auth.backend.htpasswd.userfile = "/path/to/htpasswd"
$HTTP["url"] =~ "^/.*/login$" {
auth.require = ("/" =>
                     (
                       "method"  => "basic",
                       "realm"   => "trac",
                       "require" => "valid-user"
                     )
                )
  }
 
}

Aynı işlemleri komut satırından yapmak için ise:
(sudo) iwconfig wlan0 essid any
(sudo) dhcpcd (veya dhclient) wlan0
(sudo) echo "nameserver 208.67.222.222" > /etc/resolv.conf
(sudo) echo "nameserver 208.67.220.220" >> /etc/resolv.conf

Ne diyelim, I arch!

Gelelim ATI sürücüsünün depodan neden çıkarıldığına. Aslında ATI uzun zamandır, NDA (non disclosure agreement) anlaşması doğrultusunda donanım bilgilerini “ilgililere” vererek özgür yazılım camiasına azımsanmayacak derecede katkıda bulunuyor. (Darısı NVIDIA ve heyecanla takip ettiğim nouveau‘nun başına). Gelelim verdikleri desteğin yanında oldukları kösteklere.. ATI şu anda resmi olarak Ubuntu dağıtımını destekliyor ve Catalyst konusunda “sadece” Ubuntuyu destekliyor. İş bu noktada bir nebze olsa flame’e kaçacak; ama, dünyada tek dağıtımın Ubuntu olmadığını bilmeleri gerekirdi. (Bilmelerinden ziyade kaale almaları gerekirdi diyelim) En azından paketçilere destek olma açısından aktif bir listeye sahip olması gerekirdi. Ki, Arch Linux’da depodan çıkarılma nedenlerinden bazıları bu gibi durumlar.

Öte yandan, xorg-server’da 1.5.0′dan itibaren bir çok değişikliğe gitti ve ATI bu değişiklikleri çok geriden takip etti. Bu da Arch depo politikasına uymayan değişikliklere neden olacaktı ki çıkarılması doğru bir karar oldu bence de. Çünkü uzun süre resmi olarak 1.5.0 desteği beklendi (yaklaşık bir ay) ve çıkan catalyst sürümünün 1.5.0 desteklememesi üzerine hafiften tartışmalar yaşanmaya başlandı. Phoronix’i takip ediyorsanız orada da görmüşsünüzdür zaten.

Nitekim önümüzdeki günlerde 1.6.0′a geçiş olacağı öngörülerek paketlenme çalışmalarına başlandı ve sonuç yine aynı olunca, catalyst paketi ekstra deposundan çıkarıldı. Bu konuda resmi duyuruya da buradan ulaşabilirsiniz.

Artık AUR üzerindeki catalyst paketi vasıtasıyla, Ubuntu ile paylaşılan kaynak paket kullanılarak catalyst kullanmanız mümkün olacak. Ayrıca arada bir merak ederseniz açık kaynak kodlu sürücüleri de (ati, radeon(hd)) takip edebilirsiniz. Zira 6.12.0 sürümü r700′lere bile 3d desteği getirmiş durumda.

NVIDIA kullanıcısı iseniz zaten hiç endişeye gerek yok; çünkü NVIDIA, freedesktop tarafındaki tüm gelişmeleri zaten yakından takip ediyor. En son sürücüleri en son yeniliklere hazır olarak, geçişe hazırlanmış bile.
Hazır Ubuntu’dan laf açılmışken, linuxhaters blogunda gördüğüm linki paylaşayım sizinle. Aman dikkat

3.0 serisi neredeyse obsolete olacak diye düşünebilirsiniz ancak bugünlerde canımı sıkan bir mevzuuyu bugün halledebildim. Malum sadık bir Xfce kullanıcısı olduğum için, benim yerime programları exo-open aracının açmasından memnuniyet duyuyorum. Uzun zamandır firefox ile mailto: bağlantılarına tıkladığımda hareket olmaması sonucu bugün uğraşıp nasıl olduğunu çözdüm.
Öncelikle, about:config ile falan kesinlikle işiniz olmuyor, net üzerinde “about:config’i açıp, cart curt’u düzenleyip kaydedip kapatıp açın” şeklindeki çözüm yolları Firefox’un 2.x sürümleri için geçerli.

Xfce tercih edilen programlar arasında e-posta istemcinizi seçtiğinizi varsayıyorum. Yoksa exo-open’ın bir işlevi olmayacak zaten.
Firefox’dan yapmanız gereken tek şey, Edit (Düzen) -> Preferences (Tercihler) menüsünü açıp, Uygulamalar (Applications) da mailto diye aratmanız. Sisteminizde thunderbird var ise zaten bu ayarlara hiç gerek yok bu arada. Ancak benim gibi farklı bir e-posta istemcisi kullanıyorsanız (<3 claws-mail) dediğim menüde, mailto bağlantıları için ordaki değeri değiştirip (Use other - Farklı kullan heralde Türkçesi) çalıştırılacak uygulamaya exo-open yazmanız yeterli.

Bu da ipucu olarak geçsin tarihin tozlu sayfalarına.

Aslında sadelik bakımından Planet Arch Linux‘u örnek alarak birşeyler yapacaktım ancak şimdiye kadar gördüğüm en güzel gezegen olan Planet GNOME‘un tasarımı üzerinde çalışmaya karar verdim. Zaten kendileri sağolsun, Planet GNOME tema dosyalarını SVN üzerinde tutuyorlar. Bir kaç saatimi vererek temayı biraz değiştirdim. Dolayısıyla, copyright notuna hiç dokunmadım.

Yazılım olarak planetplanet kullanıyoruz gezegenimizde, merak eden var ise, http://planetplanet.org sayfasından yazılımı temin edebilir.
Madem gezegen hakkındaki ilk yazı bu; şimdi ve bundan sonra geçerliliğini koruyacak gezegen kurallarını da açıklayayım:

• Gezegende ne olursa olsun, HAKARET ve yasal olmayan içerikli yazı yer alamaz, bu kurala uymama durumunda ebedi bir yolculuk bekler sizi.
• Yukarıdaki kurala aykırı olmamak şartıyla her türlü içerik gezegende özgürce yayınlanabilir.
• Farklı bir dağıtım hakkındaki teknik yazılarınızı (misal, *buntuda paket yapımı, pardus’ta policykit nasıl kullanılır) gezegene göndermeniz durumunda 10 kaplan gücünde flame yaparız, ona göre

Yani netice olarak, herhangi bir kısıtlamamız bulunmamaktadır, ne de olsa sadece eğlence için diyoruz!. Rahatsız olduğunuz yazılar elbet çıkacaktır; bu kurallara uymasına rağmen sizi rahatsız eden bir yazı olduğunda, sayfanın alt kısmında bulunan gezegen sakinleri bağlantısına tıklayıp, sadece okumak istediğiniz yazarları seçebilirsiniz.

Ben de gezegende yer almak istiyorum diyorsanız, e-posta adresine (listeye) feed adresinizi, adınız ve soyadınızı ve varsa IRC rumuzunuzu yazmanız yeterli. Gezegene katılım için aradığımız tek kriter, özgür yazılımla uğraşmak .

Öncelikle Jabber üzerinde Alper‘i dürterek hafta sonu böyle bir etkinliğin olduğundan, gelebilirse onu ağırlayacağımdan bahsettim, o da kırmadı ve geldi. Hafta sonu Alper’i evimde ağırladım. Etkinlik 3 gün olmasına rağmen ben Cuma ve Cumartesi günü katılabildim sadece.
Alper’le haberleştikten sonra onu Cuma sabah 6.30′da AŞTİ’den (ki AŞTİ diyalogu harika olmuş ) alıp oradan eve getirdim. Uzuuunca bir kahvaltıdan sonra (tabii ki muhabbet) öğlene doğru önce Kızılay’a ardından ODTÜ’ye gittik.

Kızılay’da otobüsten bakanlıklara yakın bir yerde indiğimiz için, gelmişken başbakanlığın önünden geçelim hadi diyerek başbakanlığın olduğu sokağa girdik. Tabii sırtımızda çantalarla o sokağa girip, başbakanlık yanındaki parka bir girelim derken, korumaların “hooop gençler nereye gidiyorsunuz” uyarısıyla karşılaştık. Adamlar direk şüpheli muamelesi yaptı ki o sırada yanımda kimliğim yoktu, kimliğimi sorsalar o günü nezarethanede geçirebilirdim anlayacağınız . Daha sonra havanın yağışlı olması nedeniyle ve programın öğleden sonra başlayacağını bildiğimiz için Alper’e kahve ısmarlamak amacıyla Kızılay’daki Starbucks’a gittik. Kahveleri içtikten sonra Bilmök’e katılmak amacıyla ODTÜ’ye doğru yol aldık.

İlginçtir ki, – Ankaralılar bilir – ODTÜ’ye girmek zulümdür. Sırf eğlencesine gitmişseniz, çok sağlam bir yalan bulup içeriye girmeniz gerekmektedir. Oysa biz bu sefer sadece “Bilmök için geldik, kayıtlıyız” dedik ve kimlik bile göstermeden içeriye girebildik. (Bunu güvenlik zaafı olarak demiyorum, sadece çok kolay oldu onu belirteyim dedim)

İçeriye girdiğimizde hemen kayıt masasına yöneldik ve kartlarımızı aldık. Bu arada belirteyim, biraz hızlı konuştuğum için soyadımı telaffuz ederken (beyribey) aradaki r’yi yuvarlayamadığım için sıkıntı çektiğim için, kayıt masasındaki arkadaşı biraz yordum.

Henüz seminerler başlamadığı için daha sonra içemeyeceğimi bildiğim için bir sigara içmek için dışarıya çıktım ve döndüğümde Alper’in yanında bulunan Kubilay Onur Güngör ile daha önce yüz yüze hiç görüşmemiş olsak da sanki birbirimizi yıllardır tanıyormuşuz gibi bir selamlaşma yaşadık .

İlk seminer Sun Microsystems’dan Hakan Terzioğlu’nun sunumunu yaptığı Açık Kaynak Yazılım Stratejileri semineri idi. Üçümüz bu seminere katıldıktan sonra, kongre merkezinin üst katındaki uptown isimli mekana çıktık. Oldukça hoş bir mekandı ve neredeyse ilk günü orada muhabbet ederek tamamladık diyebiliriz.

İlk günde katılımcılardan Recep Kırmızı ve Serdar Dalgıç ile tanışıp muhabbet etme fırsatım oldu ki, ikisi de gerçekten çok hoş muhabbeti olan insanlar. Özellikle Recep’in harika bir flame yeteneği var .

Saatler ilerledikçe sıkı bir sohbete daldık ve ilerleyen saatlerde masada 8 kişiydik. Akşam saatlerine doğru Özgürlükİçin ekibinden Ali Işıngör ve Akın Ömeroğlu bizlere eşlik etti. Bu aralar Linux gezegeninde çoğu kişinin şikayetçi olduğu Özgürlükİçin.com haberleri konusunda hararetli ama gayet seviyeli bir tartışma yaşadık. Alkolünde etkisiyle güle eğlene hoş bir ortamda güzel zaman geçirdik diyebilirim. Ayrıca bildiğim kadarıyla Alper o güne ait fotoğrafları flickr’a eklemişti, izin almadan link vermeyim dedim şimdilik, kendi sitesinden fotoğraflara ulaşabilirsiniz.

Uzun sohbetten sonra, Serdar bizi ODTÜ içerisinde yemek yiyebileceğimiz bir yere götürdü ve yemek cidden çok lezzetliydi, tavsiyesi için ayrıca teşekkür ederim. Yemekte bu sene Nisan’da yapılacak Linux Şenliği konusunda kısa bir fikir alışverişi yaptık. Daha sonra otobüslere atlayarak eve doğru yol almak üzere ODTÜ’den ayrıldık.

Cuma günü gerek benim için gerekse Alper için çok yorucu idi. Zira, ben sabah uyuyakalırım düşüncesiyle arkadaşımın evinde kalıp sabahlayıp Alper’i AŞTİ’den aldım. Alper’de yol boyunca uyuyamadığı için o da uykusuzdu. Eve geldiğimizde yorgunluktan bitiyorduk ki özellikle benim gözler istemdışı kapanıyordu. Biraz oturduktan sonra ertesi gün erken kalkarız deyip yattık ama erken kalkamadık .

Cumartesi günü sabahı kahvaltı ettikten sonra ODTÜ’ye gitmek için yola çıktık, Ulus’tan dolmuşa bineceğimiz için hazır gelmişken Alper’e eski meclisi göstermek istedim. Girişte tabii müzekart soruyorlar, Alper’de müze kart vardı ve son günüydü o öyle yırttı ben ise bilet almak zorunda kaldım. Bilet alırken, gişede bozuk para olmaması ilginçti; fakat sağolsun gişedeki bayan bizi bekletmemek için para üstünü kendi cebinden verdi. İsmini bilmesem de kendisine teşekkür ederim.
Müzeyi gezdikten sonra, dolmuşa binip ODTÜ’ye gittik tekrar. Geç saatte gittiğimiz için o saatte Bilgisayar Mühendislerinin Sorunları isimli panel ve forum’a katıldık. Aslında benim ilgi alanım olmasa bile, hukuki sorunlarını merak ettiğimden panele katıldım. O gün, gün boyu geliştirici toplantısı olduğu için geliştiricilerle fazla muhabbet edemedik. Ben, Alper, Kubilay, Özgür Kuru ve Ercan Kuru ile uptown’da muhabbet ettik bol bol. Akşam saatlerine doğru ise GNOME vakfından Behdad Esfahbod’un seminerine katıldık. Yazdığı python kodu ile seminerini veren bir kişi olduğunu gördüğüm için önünde saygıyla eğiliyorum . Seminer doğal olarak İngilizce idi ve ilk defa bir İngilizce seminere katılmama rağmen hiç sıkıntı çekmeden konuşulanı anladım, sevindim .

Akşam Alper kuzeninde kalacağı için onu uğurlayıp içeriye tekrar döndüğümde Gökmen Görgen ile muhabbet etme fırsatım oldu. Ancak 15 dakika geçmeden Alper içeriye tekrar geldi ve daha önce beraber yaptıkları (olm var ya bizden gizli muhabbet dönüyormuş kanalda haberimiz yok ) plan sonucu doğum günümü (Pazar – 1 Mart – Doğum günüm) kutladılar ve birlikte aldıkları iPod Shuffle’ı hediye ettiler. Cidden çok şaşırdım ve çok büyük sürpriz oldu. Buradan onlara tek tek teşekkür ediyorum tekrardan. Apple dünyasına ilk adımımı atmış oldum böylece. Bir sonraki hedefim bir MacBook sahibi olmak (kısmetse yazın olabilir ).

Cumartesi günü akşam ODTÜ’de biraz yürüdükten sonra ben, Gökmen, Ercan ve Özgür aynı dolmuşa binerek yola çıktık. Gökmen vakti olmadığı için kalamadı, onu AŞTİ’de bıraktık ve yola devam ettik. Pazar günü, gerek geç kalkmam, gerekse de benim ilgi/meslek alanımın çooook dışında olan seminerler olması nedeniyle bilmök’e katılmadım.

Ancak sonuç olarak, hiç düşünmeden atlayıp geldiği ve muhabbeti için Alper’e, harika muhabbetleri nedeniyle Kubilay, Recep ve Serdar’a, muhabbeti ve yalnız bırakmadıkları için Özgür Kuru ve Ercan Kuru’ya, hediye ve doğum günü tebriği için herkese, güzel fikirleri nedeniyle Akın’a ve Ali Işıngör’e teşekkür ederim. Bir dahaki sefere şenlikte görüşmek üzere deyip, yazıyı da noktalamak gerek. Unuttuğum kişi/kişiler var ise affola!

Evvela, çevirmenlerin korkulu rüyası, sıralama sorununa kalıcı bir çözüm getirelim. Malum İngilizce cümle yapısı ile Türkçe yapısı tamamen farklı olduğu için bazı durumlarda, devrik cümleler ile karşılaşabiliyoruz. Ancak devrik cümle yerine, değişkenleri sıra ile kullanabilmek mümkün. Misal:

There's only %s mb free space left on drive %s


ilk bakışta cümleye nasıl dalsam diye düşünüyor insan. Sonuçta %s değişkenlerinin yanlış kullanımı sonunda, bir karışıklık durumu söz konusu olabilir ve neticede üzücü olabilir. Ya da dalga konusu da olabilirsiniz. Gelelim, böyle bir durumda ne yapabileceğimize. Ecnebinin “order switching” dediği, güzel Türkçe’mizde ise “sıra değişimi” olarak geçen kavramı kullanabiliriz bu konuda. Şöyle ki:

%2$s diski üzerinde %1$s MB boş yer kaldı.

Gettext’in bize sunduğu bu nimet sayesinde, %s değişkenlerini sırası dahilinde istediğimiz düzene koyabiliyoruz. Ne kadar değişken (n tane diyelim) varsa %n şeklinde kullanmak mümkün yani. Yani esas cümledeki %s değişkeninin sırasını belirtmek suretiyle, cümleyi devrik bir hale getirmekten kaçınabiliyoruz.

Gelelim diğer bir ipucuna. Diyelim ki elinizde eski bir tr.po dosyası var ve güncellenmemiş. Pot (şablon) dosyasındaki dizgileri tek tek .po dosyamıza eklemektense, msgmerge aracını kullanarak, şablonda bulunup bizde bulunmayan cümleleri dil dosyamıza rahatça ekleyebiliyoruz:

msgmerge eski.po güncel.po > yeni.po

Komutu ile değişiklikleri ve eklenecek cümleleri otomatik ekleyebilirsiniz.

Bir de klavye kısayolları (menü accelerator) sorununa değinelim. Çok sayıda accelerator kullandık, kafamız allak bullak oldu, bunları doğru mu yaptık acaba? Nitekim birden fazla kısayol tanımlamış olabiliriz. Bunları test etmek için:

msgfmt --check --check-accelerators=_ -o /dev/null dosya.po

Bu komut farklı öğelere aynı kısayol atanmışsa sizi uyaracaktır. Böylece daha sağlıklı bir çeviri yapabilirsiniz.

Bir ipucu da Anıl Özbek‘ten geldi:
TS çeviri dosyalarını yerelleştirmek için Linguist kullanabilir. Eğer çeviri yapabileceğiniz bir şablon dosya yoksa, diğer diller için yapılmış yerelleştirmelerden bir şablon üretebilirsiniz. Örneğin aşağıdaki komutla var olan Almanca yerelleştirmeden sıfır (çeviri olan) bir Türkçe yerelleştirme dosyası üretilebilir:

lconvert –drop-translations yazılım_ismi_de.ts -o yazılım_ismi_tr.ts

Tabii, bunları öğrenmekle kalmayın, çeviri yapmak dile ve millete hizmet etmektir .

LottaNZB Türkçe yereli ile patlıyor demiştim ki; geliştiricilerinden biri bana yorum yazana kadar patlıyordu. Kendisi ile ufak bir e-posta trafiği yaşadıktan sonra soruna hızlıca bir çözüm getirdi. Malum Türkçe yerelinde uppercase – lowercase sorunu olduğu için, uygulama bundan ekleniyordu. LottaNZB geliştiricisi Severin Heiniger sorunun basit olduğunu ve kolayca çözülebileceğini söyledikten sonra, bana uygun yamayı gönderdi. (Thank you for the locale fix Ayrıca gaza getirip Türkçe çeviri istedi ki, Türkçe çeviriyi launchpad üzerinden hallettim bile.

Sürekli kullandığım için ve anlaşılır bir uygulama olması için, birebir çeviri yerine anlamsal çeviri üzerinde yoğunlaştım, hiç bilgisi olmayan biri bile kolayca kullanabilir artık. Sitesine girememe sorunu ise ISS’in Türkiye’den gelen istekleri reddetmesi gibi görünüyor. Traceroute çektiğimde bunu farkettim.

Gelelim ikinci değişikliğe, nntpgrab’i övdüm durdum da, indirdiği RAR dosyalarını aç(a)maması benim için büyük bir sorun teşkil etti. Bu da buraya not olarak düşsün.