e-kolaaay?
Bu başlığı girince aklıma rahmetli Kemal Sunal geldi. e-kolaay diye başlamamın sebebi, e-kolay’ın oyun sayfasına girdiğimde tuhaf bir şekilde “Oyna” düğmelerinin görünmemesiydi. Utanç verici olarak bu yaşa gelip de halâ tavla öğrenememek canımı çok sıktığından, evvela sanal ortamda bir tavla öğrenip, akabinde arkadaşların tavla teklifini “üf canım istemiyor” şeklinde cevaplandırmamak amacıyla işe koyulmak istedim. Sağolsun Cenk‘in de “bu sitede oyna butonları neden görünmüyor?” diye sormasıyla sorunun kaynağını bulmak çok sürmedi.
Ne hikmetse, ülkemizde esas standartların yerine, tarayıcıların hoşlanacağı biçimde tasarım gerçekleştirildiği için aklıma gelen ilk fikir, tarayıcımın (Gran Paradiso*) “User Agent” değerini Firefox olarak değiştirmek oldu ve bingo, ilk denememde başarılı oldum.
* Gran Paradiso, Mozilla vakfının Firefox ismini ve logosunu tescilleyip, kendi resmi inşalarının (official build işte!) dışında dağıtımına (redistribution) izin vermemesi nedeniyle, Firefox’un gayriresmi inşasına verilen isimdir. Nitekim kullandığım dağıtım (Arch Linux ftw!) Mozilla’nın bu politikası nedeniyle Gran Paradiso ismiyle Firefox uygulamasını biz kullanıcılarına sağlamakta.
Ha şimdi diyebilirsiniz, kardeşim Gran Paradiso ismi nedeniyle o sayfayı görüntüleyememen senin dağıtımının sorunu, sitenin sorunu değil diye. Hak verebilirim, Firefox user agent’i ile girseydim böyle bir sorun yaşamayacaktım. Lakin şu soru aklıma gelmiyor değil: madem günümüzde ActiveX bileşenlerini kullanan siteler obsolete olmuş durumda; neden o halde bir web sitesi 4 tane (Opera, Firefox, Internet Sexplorer, Safari) tarayıcıya göre ziyaretçi kabul ediyor? Hadi Windows kullanıcısı olsam, kullanırım Internet Explorer, hiç bir sitede (nihehe) sorun yaşamam. Ancak windows kullanmayalı uzun süre geçti. (e artizliği yapmak lazım değil mi?
) Yani bugün, bir Flash, bir Java bütün sistemlerde aynı neredeyse, temel işlemleri görebiliyor. Kullanıcının seçimini bu kadar daraltmanın bir mantığı var mı? Standartlar zaten ortada, iki satır HTML kodunu sırf uyumlu olsun diye neden bir programın spesifik ayarlarına indirgeyelim ki?
Benzer olay Judo Federasyonu web sayfasında da söz konusu ne yazık ki. Internet explorer dışında bir tarayıcı ile http://www.judo.gov.tr sayfasına giremiyorsunuz.
Gelelim konuya tekrar. Standartların tasarımdan daha önce gelmesi gerektiğini düşünüyorum açıkçası. Ve biliyorum ki standartlara uyulursa yukarıdaki gibi absürd durumlarla karşılaşılmayacaktır. Yani yeri geldiğinde e-dönüşüm diyip, bik bik öterken, e-dönüşümü, eeeeeeeh-koymuşum durumuna getirmenin kime ne faydası var ki?
Neyse, bu gibi sorular sürekli sorulacaktır, yalnız hedef web sayfalarının tasarımcılarının ignorant tavırları nedeniyle sadece sorulmakla kalacaktır. Bugüne kadar gördüğüm bu (bkz, ilsis); ancak umarım bir gün bu serzenişler işe yarar.
Gelelim e-kolay oyun sayfasında Oyna düğmesini göremiyorsanız ne yapacağınıza. Firefox’un adres satırına, about:config yazılır, “dikkatli olunacağına dair” söz verilir, arama kısmına useragent yazılır, general.useragent.extra.firefox ayarında, Firefox/Sürüm dışında bir değer yazıyorsa, o değer Firefox/Sürüm olarak değiştirilir ve Firefox tekrar başlatılır. e-kolaaay
Şu tavlayı bir öğreneyim, bakarsınız kapışırız bile
.
dediğin useragent olayını yaptım gerçi benim firefox normal indirme firefoxdu ama yine de sen yazmışsın diye yaptım.. bi de dikkatimi çekti ki bilişim konusunda birikimli biriysen kullandığın ingilizce kelime oranı çok artıyo.. “sömürme” işini iyi yaptıkları için ingilizleri tebrik etmek lazım
Yakında duyuracağım bir web sitesi projem var. İşin ortasında “yav ne kadar xhtml uyumluyum acep?” deyip bir test yaptım ve başımdan aşağı kaynar sular indi…Sonra kasıp, bütün testleri geçecek hale getirdim.
Ben “webci” değilim; hiç olmadım herhalde olmayacağım da. Ama bu işi yapsaydım, ki ikinci sitemde du bi test varmış dedim, standartları izlerdim.
Açıkçası, XHTML uyumlu neredeyse hiç web sitesi yok. Gariptir ki, aslında layoutla pek de ilgili olmayan bu testin koşullarını yerine getirdiğimde, tarayıcıların -genelde IE- CSS’i farklı yorumlama sorunlarının da çoğunu otomatik olarak aştım.
“Profesyonel” olması gereken adamların ne kadar salakça işler yaptıklarını görünce böğürerek ağlayayım mı,osura osura güleyimmi şaşırıyorum.
Mesela, WordPress üstüne 3 satır kodla “customize” edilmiş iki site var,dergi aboneliği satıyorlar. Site Firefox üzerinde “çalışıyormuş” gibi yapıyor; ama belli bir aşamada -kayıt- uyarı filan vermeden takılıp kalıyor. Nasıl becerdiklerini merak ettim.
Dövlet siteleri facia. IE dışında birşeyle çalışmıyorlar; hatta IP’leri loglayıp farklı tarayıcı kullanana ihbarlı para cezası kesmelerini bekliyorum. (Siteleri yapan kazmaların forumlarda IP adresi nasıl loglanır sorusuna cevap bulduktan sonra harekete geçeceklerini düşünmekteyim)
Yakındır zaten, nete girmeden önce tckimlik numaramız ile bir şekilde auth olayına girmemiz
Hatta bu şekilde ipv6′yı es geçer, ipv3.5 şeklinde takılırız.
Log olayına ayrıca bittim, derin devlet web sitelerinde de geziyor demek ki. Velev ki ergenekon davasından bir hareketlenme olur, logları önümüze koyarlar, “aha! fişlendin” derler.